De eerste nacht met je puppy: niet alleen, wel met een plan

Waarom slaapt een pup de eerste nacht liever niet alleen?

Omdat alles nieuw is en hij nog nooit zonder zijn nest heeft geslapen. Het LICG, het Nederlandse informatiecentrum voor gezelschapsdieren, wijst erop dat een pup net weg is bij zijn moeder en nestgenoten, zijn nieuwe huis nog niet goed kent en nog helemaal van jou afhankelijk is. Daarom mag zijn bench in het begin 's nachts in je slaapkamer staan.

Drie Britse dierenwelzijnsorganisaties geven vergelijkbaar advies: Dogs Trust, de PDSA, die ook eigen dierenklinieken heeft, en Woodgreen. De PDSA raadt aan de eerste nachten in dezelfde kamer te blijven, zodat je pup niet in paniek wakker wordt omdat er niemand is. Soms moet je zelfs bij hem slapen tot hij het alleen aankan.

Het voordeel: je merkt meteen wanneer hij naar buiten moet. En met jou dichtbij voelt je pup zich veiliger.

Waar slaapt een puppy de eerste nacht het best?

Dicht bij jou, met een plan voor waar hij later slaapt. Dogs Trust beschrijft twee gangbare manieren. Bij allebei begin je met een veilige, rustige slaapplek. Het verschil zit in wie er de komende weken verhuist: je pup, of jij. Kies vooraf welke van de twee je volgt, want daar hangt de rest van af.

Ook de PDSA raadt aan om van tevoren te beslissen waar je pup slaapt, en daar vanaf de eerste nacht aan vast te houden. Twijfel je? Kies dan de plek die je over een paar maanden nog steeds goed vindt.

En bij jou in bed?

Dat mag, als je het later ook nog goed vindt. 'Mag hij op bed?' is een van de huisregels die je volgens de PDSA vastlegt voordat je pup komt, samen met iedereen in huis. Een gewoonte afleren is voor een pup veel moeilijker dan een nieuwe aanleren. Mag hij er later niet meer in, begin er dan niet aan.

Moet een puppy de eerste nacht in een bench?

Niet als hij de bench nog niet kent. Volgens het LICG moet een bench stap voor stap worden aangeleerd als een prettige, veilige plek; zet een hond er nooit zomaar in met het deurtje dicht. Je kunt de eerste nacht ook een open bench in een puppyren naast je bed zetten.

• Niet te groot. Net groot genoeg om in te staan, zich om te draaien en te liggen, met ruimte voor een waterbak. In een te grote bench plast hij misschien in de ene hoek en slaapt hij in de andere. Is de bench nog te groot, zet er dan tijdelijk een schot in.
• Zacht en vertrouwd. Een zachte ondergrond, een deken die naar jou of zijn vorige huis ruikt, en voor sommige pups een zacht knuffeldier om tegenaan te liggen.
• Niet afgelegen. Dus niet in een kelder of schuur, ver van het gezin.
• Geen halsband in de bench. Daar kan hij mee blijven haken.

Hoe bereid je de eerste avond voor?

Met een rustige avond die elke dag hetzelfde verloopt. Woodgreen raadt aan elke avond rond hetzelfde tijdstip te beginnen, de laatste maaltijd minstens drie uur voor bedtijd te geven en wild spel naar eerder op de avond te verplaatsen. Doe je elke avond hetzelfde, dan leert je pup vanzelf wat er komt.

1. 1Een vaste bedtijd. Kies een tijd en houd die aan.
2. 2Overdag genoeg te doen. Een pup die overdag genoeg heeft gedaan, met spel en korte, leuke trainingen tussen zijn dutjes door, heeft volgens Dogs Trust veel meer kans op een goede nacht. Zijn dutjes plan je met het overzicht in hoeveel slaap een puppy nodig heeft.
3. 3Laatste maaltijd minstens drie uur voor bedtijd.
4. 4Ongeveer 30 minuten tot rust komen. Zachter praten, het licht dimmen, de gordijnen dicht en rustig samen zitten.
5. 5Laatste plasrondje. Ga vlak voor bedtijd met hem naar buiten, wacht tot hij plast en prijs hem rustig.
6. 6Iets om op te kauwen. Leg hem op zijn plek met een kauwspeeltje. Ligt hij er rustig mee te spelen, dan kun je hem laten.

Fokkers geven meestal iets mee dat naar de moeder ruikt, zoals een dekentje. Leg het elke nacht op zijn slaapplek. Nog handiger: neem bij je laatste bezoek aan de fokker zelf een dekentje mee, laat het in het nest liggen en neem het bij het ophalen weer mee.

Wat doe je als je puppy de eerste nacht huilt?

Ga naar hem toe. Huilen of blaffen in de eerste nachten is volgens de PDSA heel normaal, en troosten helpt: een bange pup die genegeerd wordt, voelt zich alleen en wordt nog banger. Kijk eerst of hij moet plassen. Hoeft hij niet, stel hem dan rustig gerust. Zo leert hij dat jij er bent als hij je nodig heeft.

1. 1Rustig erheen. Geen grote begroeting, geen fel licht.
2. 2Eerst plassen. Neem hem stil en zonder gedoe mee naar buiten: niet kletsen, niet spelen. Plast hij, prijs hem zacht en leg hem meteen terug in bed.
3. 3Hoeft hij niet? Stel hem dan gerust. Een hand bij zijn bench of een zachte aai. Als jij er rustig bij bent, komt hij makkelijker weer tot rust.
4. 4Blijft hij overstuur? Sommige pups komen sneller tot rust als je de eerste nacht of twee naast hun bench op de grond slaapt.

Leert hij dan niet dat huilen loont?

Die zorg hoor je vaak, en sommige sites raden aan de bench nooit te openen zolang je pup piept. De PDSA zegt het tegenovergestelde: maak je geen zorgen dat hij leert dat huilen aandacht oplevert. Hem laten huilen, ook als hij na een tijdje stil lijkt te worden, kan juist veel meer stress geven. Woodgreen is net zo duidelijk: negeren geeft stress en maakt inslapen moeilijker.

En het LICG? Dat schrijft bij het stap voor stap aanleren van de bench dat je een blaffende hond er niet meteen uit laat, omdat hij anders leert dat blaffen werkt. Hetzelfde stuk zegt ook dat blaffen of piepen vaak betekent dat hij er langer in zat dan hij aankan, en dat je een pup die echt in paniek is niet in de bench laat zitten. Voor een pup die net zijn nest kwijt is, kies je 's nachts dus voor geruststelling.

Hoe vaak moet een pup 's nachts naar buiten?

Reken op minstens één keer per nacht. Een pup jonger dan 12 weken heeft volgens Woodgreen waarschijnlijk minstens één plasmoment per nacht nodig, en de eerste weken moet je één, misschien twee keer per nacht op. Een jonge pup kan zijn plas lichamelijk nog niet de hele nacht ophouden. Het LICG noemt in het begin zelfs meerdere keren per nacht.

Zet een wekker en kijk of je pup wakker en onrustig is; dan hoeft hij niet eerst te huilen. Houd het kort en saai: geen licht, geen spel, geen gedoe. Naar buiten, plassen, terug naar bed.

Klaarzetten voor de nacht

• Riem, halsband of tuigje en je schoenen bij de deur. De halsband doe je pas bij de deur om, niet in de bench.
• Een kleine zaklamp voor buiten; binnen blijft het licht uit.
• Een vaste plasplek zo dicht mogelijk bij de voordeur. Woon je op een etage, draag hem dan naar beneden.
• Poepzakjes en keukenpapier voor een ongelukje onderweg.

Heb je geen tuin? Zolang je pup niet volledig is ingeënt, raadt de PDSA aan hem alleen te laten komen op plekken waar geen andere niet-ingeënte honden zijn geweest. Kies vooraf een plek dicht bij huis waar zo min mogelijk honden komen, en vraag je dierenarts welke plek in jouw buurt verstandig is.

De meeste pups slapen rond 16 weken de nacht door, maar elke pup is anders. Grotere rassen krijgen hun blaas doorgaans eerder onder controle dan kleine. Het afbouwen van de nachtrondes staat in puppy zindelijk maken.

Hoe zien de eerste 72 uur met je pup eruit?

Rustig, overzichtelijk en voorspelbaar. Je pup hoeft in drie dagen niet het hele huis, de familie en de buurt te leren kennen. Hieronder staat ons eigen dagplan, op basis van het advies van de PDSA, Woodgreen en het LICG. Zie het als houvast, niet als schema dat op de minuut moet kloppen.

De eerste dag: aankomst

• Ga bij thuiskomst eerst naar de plek waar hij mag plassen, zeker na een lange rit. Prijs hem als hij daar plast.
• Laat hem daarna zijn eigen plek zien: zijn bed, zijn eten en zijn water. Laat hem nog niet vrij door het hele huis lopen; laat hem de kamers rustig één voor één zien, met jou erbij.
• Zorg dat het rustig blijft in huis en vraag de eerste dagen nog geen bezoek.
• Houd de voertijden aan die hij gewend is. De fokker of het asiel weet wanneer, wat en hoeveel hij eet.
• Speel kort en laat hem veel slapen. Sommige pups slapen wel 18 tot 20 uur per dag.

De eerste nacht

Slaap in dezelfde kamer, volg het avondritueel hierboven en ga naar hem toe als hij huilt. Hoe lang het duurt voordat hij rustig alleen slaapt, verschilt per pup. Laat hem dus het tempo bepalen.

Dag twee en drie: hetzelfde ritme

• Dezelfde tijden voor eten, plassen, spelen en slapen. Ga met hem naar buiten na het eten en na elk dutje: dan moet hij het vaakst.
• Laat hem de eerste dagen niet lang alleen.
• Voelt hij zich al een beetje thuis, oefen dan met heel korte momenten alleen in de kamer: even weg, en na een paar seconden terug. Het opbouwen daarna staat in hond alleen thuis.
• Breng veel tijd met hem door, zodat hij leert dat hij bij jou blij en veilig kan zijn.

Daarna begint het echte wennen pas. Voor de weken erna is er ons plan voor de eerste 30 dagen met een nieuwe hond.

Wanneer kan je puppy alleen slapen?

Als hij rustig slaapt met jou in de buurt, en dan stap voor stap. Hoe je verder gaat, hangt af van de aanpak uit de tabel. Begon zijn bed in jouw slaapkamer, dan schuif je zijn bench op. Slaap jij bij zijn vaste plek, dan schuif je je eigen tijdelijke bed op. Het kan een paar weken duren.

Schuif steeds een klein stukje op: elke nacht, of om de paar nachten. Gaat het goed, ga dan verder. Heeft hij het moeilijk, blijf dan een paar nachten op de afstand die hij aankan. Een langzame opbouw voorkomt terugval.

Moet je over een paar weken weer naar je werk? Begin dan op tijd met korte momenten alleen. Het LICG waarschuwt dat je een pup niet in twee weken leert om halve dagen alleen te blijven, en raadt een oppas aan als je langer weg moet dan hij geleerd heeft. Onze hondendagopvang is er voor honden vanaf ongeveer een half jaar; voor een jongere pup overleggen we wat kan.

Veelgestelde vragen over de eerste nacht met een puppy