Hond verveelt zich thuis: wat kun je doen?

Hoe weet je of je hond zich verveelt?

Een hond die zich verveelt, gaat zelf iets te doen zoeken. Hij vraagt steeds om aandacht, sloopt of kauwt op dingen die niet van hem zijn, en komt moeilijk tot rust. Het LICG, het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren, zegt het simpel: een hond die nergens over hoeft na te denken, zal zich al snel vervelen.

Verveling ziet er niet bij elke hond hetzelfde uit. Volgens het LICG kan een hond die niet krijgt wat hij nodig heeft, en denkwerk hoort daarbij, sloom worden, zich vervelend gaan gedragen of snel boos worden.

Signalen waar je op kunt letten:

• Hij vraagt steeds om aandacht en is onrustig. Volgens de Amerikaanse kennelclub AKC is de kans dan groot dat hij zich verveelt en iets te doen zoekt.
• Hij gaat op meubels en schoenen kauwen, of sloopt kussens en papier.
• Hij gaat niet liggen. Volgens Dogs Trust, een Britse organisatie voor hondenwelzijn, kan verveling het een hond moeilijk maken om tot rust te komen.
• Hij hangt lusteloos rond en heeft nergens zin in. Is dat ineens zo gekomen, laat dan eerst je dierenarts meekijken.

Verveelt mijn hond zich, of is er iets anders aan de hand?

Niet elke onrustige hond verveelt zich. Dezelfde onrust kan ook komen door te veel prikkels en te weinig slaap, door pijn, of door spanning als hij alleen is. Dat verschil is belangrijk. Bij verveling helpt het om hem meer te laten doen. Bij oververmoeidheid helpt juist minder, bij pijn hoort de dierenarts en bij spanning een rustige opbouw.

Dat een heel drukke hond meer werk nodig heeft, ligt voor de hand, maar klopt niet altijd. Het LICG waarschuwt dat zo'n hond soms juist te veel activiteit krijgt. Ook een hond die te veel beweging heeft gehad en oververmoeid is, komt moeilijk tot rust.

Andersom kan het ook. Volgens Dogs Trust raken sommige honden snel overprikkeld als ze te weinig beweging of denkwerk krijgen. Dat komt vaak voor bij werkrassen, omdat die gefokt zijn voor druk, actief werk, maar het kan bij elke hond.

Wat kun je thuis doen als je hond zich verveelt?

De makkelijkste oplossingen sluiten aan bij wat een hond van nature doet: snuffelen, kauwen en kleine problemen oplossen. Dogs Trust noemt training, voerpuzzels, veilige kauwsnacks, speelgoed of snuffelspelletjes als manieren om het brein van je hond bezig te houden. Hieronder staan tien ideeën, van makkelijk naar wat meer werk. De meeste kosten niets.

1. 1Laat hem een deel van zijn maaltijd zoeken. Strooi een handje van zijn eigen brokken over de vloer of in het gras. Neem het van zijn dagportie, dan krijgt hij er niets bij. Vindt hij alles meteen, verstop de brokjes dan op lastiger plekken.
2. 2Speel een zoekspel met dozen. Zet een paar lege dozen neer en leg in één ervan iets lekkers. Laat hem zelf uitzoeken welke het is. Dit lijkt op het snuffelwerk uit het onderzoek verderop.
3. 3Kies een voerpuzzel op zijn niveau. Volgens het LICG kan een te moeilijke puzzel tot veel frustratie leiden. Een puzzel moet ook passen bij de bouw van zijn snuit: een hond met een korte, brede neus heeft iets anders nodig dan een hond met een lange, smalle snuit.
4. 4Geef iets veiligs om op te kauwen of te likken. Kauwen is een basisbehoefte: ergens op kunnen kauwen hoort bij wat elke hond nodig heeft, en kauwen en likken helpen hem ook ontspannen. Kies een kauwding dat niet splintert en zo groot is dat hij het niet kan doorslikken, en blijf erbij de eerste keren. Om te likken kun je een likmat dun insmeren met een deel van zijn eigen natvoer.
5. 5Maak zelf een puzzel van papier. Rol een paar brokjes of snoepjes in een papieren zak en laat hem die openscheuren. Dit idee komt van de AKC. Blijf er wel bij en let op dat hij het papier niet opeet.
6. 6Wissel zijn speelgoed af. Leg een deel van zijn speelgoed een tijdje weg en ruil het later om. Volgens de AKC voelt een oud speeltje weer nieuw als je hond het een paar dagen niet heeft gezien.
7. 7Train een paar minuten. Een nieuw trucje, of een oude oefening op een andere plek, is denkwerk. Ook oefeningen, hondenpuzzels of voerspeeltjes houden zijn hersens bezig. Houd het kort en stop terwijl het nog goed gaat.
8. 8Bouw pauzes in bij spannend spel. Bij elk leuk, spannend spel, zoals trekken of rennen achter een bal, raakt een hond snel opgewonden. Dogs Trust raadt aan om elke 5 tot 10 minuten een korte pauze te nemen, zodat hij daarna makkelijker tot rust komt.
9. 9Geef werk dat past bij zijn ras. Rassen zijn gefokt voor een taak. Bij terriërs zit graven in de genen, en jachthonden hebben de drang om hun neus te gebruiken. Een zandbak met verstopt speelgoed, of een zoekspel voor een jachthond, geeft die drang een uitlaatklep.
10. 10Leer hem ook zichzelf te vermaken. Niet elk moment hoeft een activiteit te zijn. Maak duidelijk wanneer je tijd hebt voor aandacht en wanneer hij zichzelf even moet vermaken, bijvoorbeeld met een kauwding op zijn eigen plek.

Waarom helpt snuffelen tegen verveling?

Snuffelen is werk dat elke hond kan. Het LICG rekent zijn omgeving onderzoeken en snuffelen tot de dingen die elke hond nodig heeft. Een zoekspel geeft hem een taak en laat hem zelf kiezen waar hij zoekt. Eén onderzoek wijst erop dat honden daar positiever van worden.

In dat onderzoek, van Duranton en Horowitz (2019), leerden honden eerst dat een bak op de ene plek altijd voer bevatte en een bak op een andere plek nooit. Daarna kregen ze een bak precies daartussen. Hoe snel ze daarheen liepen, gold als maat voor hoe optimistisch de honden waren. Vervolgens deed de ene groep twee weken lang volgoefeningen, waarbij een hond beloond werd als hij dicht naast zijn geleider liep. De andere groep deed snuffelwerk: snoepjes zoeken in dozen. Beide groepen werden met voer beloond.

Na die twee weken liepen de honden uit de snuffelgroep sneller naar de middelste bak dan ervoor; de honden uit de volggroep niet. De onderzoekers concluderen dat het snuffelwerk de honden positiever stemde. Het is één studie, en wij lazen hem via een samenvatting op Fear Free Happy Homes. Het bewijst dus niet dat elke hond vrolijker wordt van zoeken, maar een zoekspel kost niets. Meer over snuffelen tijdens de wandeling lees je in hoe vaak je een hond uitlaat.

Verveelt je hond zich als hij alleen thuis is?

Dat kan, maar kijk eerst of het geen angst is. Een hond die moeite heeft met alleen zijn, kan volgens het LICG gaan blaffen, het huis slopen of onzindelijk worden. De AKC raadt aan om verlatingsangst uit te sluiten als je hond spullen sloopt en ook erg aanhankelijk is. Bij verveling helpt iets te doen, bij angst niet.

Laat een hond met angst om alleen te zijn eerst nakijken: het LICG raadt aan om eerst naar een dierenarts te gaan om lichamelijke problemen uit te sluiten. Een gediplomeerde hondengedragstherapeut of een veterinair gedragsspecialist kan daarna helpen met een plan. Straf je hond nooit voor wat hij doet als hij alleen is.

Laat hem in elk geval niet achter zonder iets te doen. Leg bij het oefenen speelgoed klaar waar hij veilig op kan kauwen. Maar een puzzel overbrugt geen lange dag. Als richtlijn laat je een volwassen hond niet langer dan 4 tot hooguit 6 uur achter elkaar alleen, schrijft het LICG, en die 6 uur ook niet elke dag.

Ben je lange dagen van huis, dan onderbreekt een wandeling halverwege de dag of een dag hondendagopvang de tijd alleen. Hoe je alleen zijn rustig opbouwt, lees je in hoe lang een hond alleen thuis kan zijn.

Veelgestelde vragen over een hond die zich verveelt