Denkspelletjes voor honden zelf maken

Welke denkspelletjes voor je hond kun je zelf maken?

Bijna alles wat je anders weggooit of in de kast hebt liggen, kan een denkspel worden: een kartonnen doos, oude kranten, lege wc-rollen, een handdoek, een muffinvorm of een paar bloempotjes. Het idee is steeds hetzelfde. Je verstopt een paar brokjes en je hond moet snuffelen, duwen of trekken om erbij te komen.

Hoe begin je met een zelfgemaakt denkspel?

Begin zo makkelijk dat je hond meteen succes heeft. Het LICG, het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren, raadt aan het eerst makkelijk te houden, zodat je hond succes heeft en het spel leuk vindt. Denkwerk hoort op het niveau van je hond te gebeuren en langzaam te worden opgebouwd. Een te moeilijke puzzel kan tot veel frustratie leiden.

• Neem brokjes van zijn dagportie. Dan wordt het spel geen extra maaltijd. Iets lekkerders bewaar je voor een nieuw of moeilijker spel.
• Laat hem de eerste keer kijken. Bij het zoekspel met een speeltje mag je hond zien wat je doet. Zo weet hij meteen waar hij moet zoeken.
• Kies een puzzel die bij zijn snuit past. Het LICG noemt ook de bouw van de hond, bijvoorbeeld een korte, brede of juist een lange, smalle neus. Heeft je hond een korte snuit, kies dan liever een krantenbak of muffinvorm dan een smalle koker.
• Houd het kort en stop als het nog leuk is. Zo blijft het een spel.

Welk denkspel past bij jouw hond?

Dat hangt af van hoe ver je hond al is, hoe hij met karton omgaat en hoe zijn snuit gebouwd is. Hieronder staat wat wij zouden kiezen. Het is ons eigen advies, gebaseerd op de spelletjes en de veiligheidspunten in dit artikel. Twijfel je, begin dan altijd met het makkelijkste spel.

• Nieuw met puzzels: de krantenbak of de muffinvorm met open vakjes.
• Eet karton of papier op: de muffinvorm, balletje-balletje of de opgerolde handdoek, zonder karton.
• Korte snuit: brede, ondiepe spelletjes, zoals de krantenbak, de muffinvorm of het speurmatje, liever dan smalle rollen.
• Lost alles in een mum van tijd op: de rollendoos, of twee spelletjes in één, zoals verderop beschreven.
• Mag even weinig bewegen: rustige spelletjes zoals de handdoek of balletje-balletje, na overleg met je dierenarts.

Hoe maak je een denkspel voor je hond stap voor stap?

Hieronder staan zeven spelletjes, elk met wat je doet en hoe je het moeilijker maakt. Het zoekspel met een speeltje staat in het volgende deel, omdat je dat het best in stappen opbouwt. Je hebt hooguit een schaar nodig. Lijm, plakband en nietjes laat je weg. Kies een rustige plek, niet midden in de drukte.

De spelletjes komen van het LICG, van de RSPCA, de dierenbescherming van Engeland en Wales, van de RSPCA in Zuid-Australië en van de American Kennel Club (AKC), de Amerikaanse kennelclub.

Krantenbak (makkelijk)

Een bak met krantenproppen is een eenvoudige uitdaging voor de beginnende puzzelaar.

1. 1Prop een paar vellen oude krant losjes op en leg ze in een lage doos of bak.
2. 2Strooi een handje brokjes tussen de proppen.
3. 3Zet de bak neer en laat je hond zoeken.
4. 4Lukt het vlot, gebruik dan meer proppen of maak ze strakker.

Opgerolde handdoek (makkelijk tot gemiddeld)

Leg een stevige handdoek of theedoek plat neer en strooi brokjes over de lengte. Rol hem op, zodat je hond hem met zijn neus of poten weer moet uitrollen. Gaat dat makkelijk, probeer dan deze variant: leg de brokjes in het midden van de doek, vouw hem in de lengte dicht en leg er een losse knoop in.

Muffinvorm met ballen (gemiddeld)

1. 1Leg in elk vakje van een muffinvorm een paar brokjes, nog zonder bal erop. Zo leert je hond dat er in de vakjes iets te halen valt.
2. 2Leg daarna op elk vakje een bal. Tennisballen passen goed op een gewone muffinvorm.
3. 3Wil je het moeilijker, vul dan maar een paar vakjes en dek ze allemaal af. Nu moet hij met zijn neus uitzoeken waar het voer zit.

Gebruik nooit ballen die te klein zijn voor je hond. Heb je geen geschikte ballen, dan werkt verfrommelde krant net zo goed.

Balletje-balletje met bloempotjes (gemiddeld)

Leg een brokje onder een van drie lege bloempotjes, schuif de potjes door elkaar en laat je hond snuffelen waar zijn brokje ligt. Neem plastic potjes, die breken niet als hij er met zijn poot tegenaan tikt. Schuif eerst langzaam en ga pas sneller als hij het snapt.

Wc-rolpakketje (gemiddeld)

Doe een paar snoepjes in een lege wc-rol en vouw beide uiteinden naar binnen. Je hond moet de rol openscheuren om erbij te komen. Je kunt een rol ook vullen met zachte snoepjes. Laat de uiteinden dan eerst open, zodat hij al likkend begint.

Speurmatje (gemiddeld)

Voor een speurmatje zonder naaimachine neem je een rubber mat met een raster van gaten, zoals een gootsteenmat. Knoop door elk gat een strook fleece, tot de mat op een klein bos van stof lijkt. Strooi er een handje brokjes over en laat je hond zoeken. Trek voor gebruik even aan de stroken, zodat er niets los zit.

Rollendoos (moeilijker)

1. 1Knip de flappen van een kleine of middelgrote doos.
2. 2Zet de doos vol lege wc-rollen, rechtop naast elkaar, zodat het op een honingraat lijkt.
3. 3Haal er twee of drie rollen uit, zodat er ruimte is om te schuiven.
4. 4Verstop een snoepje onderin een van de rollen en laat je hond zoeken.

Hoe maak je een denkspel moeilijker voor je hond?

Maak een spel pas moeilijker als je hond het vlot oplost, en verander dan één ding tegelijk. Het LICG laat dat goed zien met een zoekspel: eerst ligt het speeltje half onder een krant, daarna helemaal eronder en later om de hoek van de bank. Loopt je hond vast, ga dan een stap terug.

Zo bouw je het zoekspel met een speeltje op:

1. 1Laat je hond zitten, of laat iemand hem vasthouden. Leg aan de andere kant van de kamer zijn speeltje half onder een oude krant. Hij mag zien wat je doet.
2. 2Ga terug naar je hond en vraag hem het speeltje te zoeken, met een vast woord zoals 'zoek de bal'. Pakt hij het, vertel hem dan meteen hoe knap hij is.
3. 3Leg het speeltje daarna helemaal onder de krant.
4. 4Leg krant en speeltje net om de hoek van de bank.
5. 5Verstop het terwijl je hond met zijn rug naar je toe zit, of terwijl hij even op de gang is.
6. 6Kies ook andere verstopplekken, waar hij niets kapot kan maken.

Bij de andere spelletjes werkt het net zo. Bij de muffinvorm blijven de vakjes eerst open, daarna komt er op elk vakje een bal, en later zit er maar in een paar vakjes voer. Hetzelfde kan met lege bakjes, zoals schoenendozen of yoghurtbakjes: zet ze bij elkaar op de vloer en leg in een of een paar ervan iets lekkers dat goed ruikt.

Prik in het begin gaatjes in de deksels, dat maakt het makkelijker. Snapt je hond het, vul er dan maar één en zet de bakjes verder uit elkaar.

Hoe houd je zelfgemaakt hondenspeelgoed veilig?

Voor zelfgemaakt speelgoed gelden dezelfde eisen als voor gekocht speelgoed. Het LICG noemt een speeltje veilig als het tegen een stootje kan, niet door te slikken is, geen scherpe randen of punten heeft en geen giftige stoffen bevat. Karton en papier voldoen niet aan de eerste eis, want ze gaan snel kapot. Daarom blijf je erbij.

• Blijf erbij. Het LICG en de RSPCA in Zuid-Australië raden allebei aan om erbij te blijven, zodat een puzzel niet gewoon een kauwspeeltje wordt. Laat je hond dus niet alleen met een zelfgemaakte puzzel.
• Schoon materiaal. Gebruik alleen materiaal dat schoon en veilig is. Neem dus geen doos of fles waar schoonmaakmiddel in heeft gezeten.
• Geen te kleine ballen. De AKC waarschuwt dat ballen die te klein zijn voor je hond, een verstikkingsgevaar kunnen zijn.
• Ruim resten op. Karton en papier mogen kapot, maar let erop dat je hond de stukjes niet opeet. Ruim de snippers op als het spel klaar is.
• Let op losse draden. Trekt een hond draden van een flostouw los en slikt hij die in, dan kan dat volgens het LICG gevaarlijke verstoppingen geven. Kijk daarom ook een handdoek of speurmatje na op losse draden.
• Kapot? Dan weg ermee. Een handdoek, speurmatje of plastic potje met scheuren, losse draden of scherpe randen haal je weg. Karton en papier zijn om kapot te maken; die gooi je na het spel weg.

Ook van een lege plastic fles kun je een puzzel maken. Wij zouden daar alleen voor kiezen bij een hond die niet op plastic kauwt, want een kapotgebeten fles heeft scherpe randen. Haal in elk geval de dop en de ring om de hals eraf.

Voor welke honden zijn denkspelletjes extra handig?

Voor bijna elke hond, maar vooral voor honden die weinig mogen rennen. Volgens het LICG kan hersenwerk altijd: ook als een hond oud is, slecht ter been is of moet herstellen van een ingreep. Concentratie vraagt bovendien veel energie, dus ook een rustig spel kan een hond moe maken.

Over speuren, een spoor volgen met de neus, schrijft het LICG dat tien minuten soms vermoeiender is dan een uur wandelen. Dat is geen reden om minder te wandelen. Wel is een zoekspel binnen een goed alternatief op een natte herfstavond, of voor een hond die even niet ver mag lopen. Vraag na een operatie eerst je dierenarts welke spelletjes al mogen.

Meer over de weken na een ingreep lees je in hond uitlaten na een operatie. Wordt je hond ouder, lees dan ook wanneer een hond oud is.

Verveelt je hond zich vaak, dan helpt een puzzel, maar zoek ook uit waar het vandaan komt. Daarover gaat hond verveelt zich thuis. Ben je lange dagen van huis, dan hoeft je hond met hondendagopvang minder lang alleen te zijn.

Veelgestelde vragen over zelfgemaakte denkspelletjes